ഒരു കാലം മുന്‍പ് വരെ ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയില്‍ സ്ത്രീകൾക്ക് എത്തിച്ചേരാനാകാത്ത ഇടങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. അവയില്‍ പ്രധാനമാണ് കോക്ക്പിറ്റുകൾ, കൺട്രോൾ റൂമുകൾ, കോംബാറ്റ് സോണുകൾ എന്നിവ. ഇവ പതിറ്റാണ്ടുകളായി പുരുഷന്മാരുടേതായിരുന്നു, നിർഭയരായ ചില ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഇടപെട്ട് നിയമങ്ങൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നതുവരെ. യുദ്ധവിമാനങ്ങള്‍ പറത്തുകയും, രക്ഷാപ്രവർത്തനങ്ങളില്‍ പങ്കാളികളാകുകയും, വരും തലമുറകൾക്കായി റൺവേ തുറക്കുകയും ചെയ്ത സ്ത്രീകളെ ഇന്ന് നാം ആഘോഷിക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയിൽ ചരിത്രം സൃഷ്ടിച്ച 8 വനിതകളെ പരിചയപ്പെടാം.
1. വിജയലക്ഷ്മി രമണൻ
വ്യോമ സേനയില്‍ സ്ത്രീകള്‍ക്കുള്ള തടസ്സം മറികടന്ന വനിതയാണ് വിംഗ് കമാൻഡർ ഡോ. വിജയലക്ഷ്മി രമണൻ. 1955ൽ മെഡിക്കൽ ഓഫിസറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചുകൊണ്ട് ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയിലെ ആദ്യ വനിതാ ഓഫിസറായി. യൂണിഫോമായി സാരി ധരിച്ച ആദ്യ വനിത മാത്രമല്ല, സിഗ്നേച്ചർ ഐഎഎഫ് ബ്ലൂവിൽ അത് സ്വയം രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
"സൈന്യത്തിലെയും നാവികസേനയിലെയും മറ്റ് വനിതാ ഓഫിസർമാർ പാന്റ്സ് ധരിച്ചിരുന്നു. ഞാൻ സാരി ധരിച്ചിരുന്നു, പക്ഷേ, സ്ലീവ് ഒരു പ്രശ്നമായിരുന്നു. എന്റെ ആസ്ഥാനവുമായുള്ള നിരവധി കത്തിടപാടുകൾക്ക് ശേഷം, ബ്ലൗസിന് 3/4 സ്ലീവ് എന്ന് തീരുമാനിച്ചു. കുഞ്ഞുങ്ങളെ പ്രസവിച്ച സമയത്ത് അത് ബുദ്ധിമുട്ടായപ്പോൾ, ഞാൻ അവരോട് പറഞ്ഞു, പുരുഷന്‍മാരെ പോലെ ഞാനും സ്ലീവ് ഉയർത്തി ജോലി ചെയ്യുമെന്ന്.."- വിജയലക്ഷ്മി രമണൻ പറയുന്നു.
1962, 1965, 1971 യുദ്ധങ്ങളിൽ പരുക്കേറ്റ സൈനികരെ പരിചരിച്ച മെഡിക്കൽ ടീമിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു വിജയലക്ഷ്മി രമണൻ. 1979ൽ വിംഗ് കമാൻഡറായി വിരമിക്കുന്നതിന് രണ്ടുവർഷം മുന്‍പ് 1977ൽ വിശിഷ്ട് സേവാ മെഡൽ ലഭിച്ചു.
2. എയർ മാർഷൽ പത്മ ബന്ദോപാധ്യായ
ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഉയർന്ന റാങ്കായ എയർ മാർഷൽ പദവിയിലേക്ക് സ്ഥാനക്കയറ്റം ലഭിച്ച ആദ്യ വനിതയാണ് എയർ മാർഷൽ പത്മ ബന്ദോപാധ്യായ. 1968ൽ കമ്മീഷൻ ചെയ്യപ്പെട്ട അവർ ഏവിയേഷൻ മെഡിസിനിൽ വൈദഗ്ദ്ധ്യം നേടുകയും 27 ഗവേഷണ പ്രബന്ധങ്ങൾ രചിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് 37 വർഷം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 1971 ലെ ഇന്തോ- പാക് യുദ്ധത്തിൽ ഹൽവാര എയർബേസിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അവർക്ക് ഭർത്താവിനൊപ്പം വിശിഷ്ട് സേവാ മെഡൽ ലഭിച്ചു.
1978 ൽ ഡിഫൻസ് സർവീസസ് സ്റ്റാഫ് കോളജ് കോഴ്സ് പൂർത്തിയാക്കിയ സായുധ സേനയിലെ ആദ്യ വനിതാ ഉദ്യോഗസ്ഥയായിരുന്നു അവർ, പിന്നീട് ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതിയുടെ ആദ്യത്തെ വനിത ഓണററി സർജനായി. 2020 ൽ അവർക്ക് പത്മശ്രീ നൽകി ആദരിക്കപ്പെട്ടു. പത്മശ്രീ ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വനിതാ ഐഎഎഫ് ഉദ്യോഗസ്ഥയായി അവര്‍.
3. ഫ്ലൈറ്റ് ലെഫ്റ്റനന്റ് ശിവാംഗി സിങ്
ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ വനിതാ റാഫേൽ പൈലറ്റാണ് ഫ്ലൈറ്റ് ലെഫ്റ്റനന്റ് ശിവാംഗി സിങ്. സ്ത്രീ ശാക്തീകരണത്തിന്റെ പ്രതീകമായി 2020 ൽ ഐഎഎഫിന്റെ ഗോൾഡൻ ആരോസ് സ്ക്വാഡ്രണിൽ ചേർന്നു. റാഫേൽ പൈലറ്റ് എന്ന നിലയിലുള്ള അവരുടെ കമ്മിഷൻ അവർക്ക് "റാഫേൽ റാണി" എന്ന വിളിപ്പേര് നൽകി.
റാഫേലിലേക്ക് മാറുന്നതിന് മുന്‍പ് പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ മിഗ്- 21 ബൈസൺ പൈലറ്റ് കൂടിയായിരുന്നു അവർ. ഒരു സഹ പൈലറ്റിനെ വിവാഹം കഴിച്ച ശിവാംഗി സിങ് 2025 വരെ ബഹിരാകാശ ദൗത്യങ്ങളിൽ കഴിവ് തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
4. സ്ക്വാഡ്രൺ ലീഡർ അവനി ചതുർവേദി
മിഗ്- 21 ബൈസണിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് പറക്കുന്ന ആദ്യ ഇന്ത്യൻ വനിതയാണ് സ്ക്വാഡ്രൺ ലീഡർ അവനി ചതുർവേദി. 2018 ലെ അവരുടെ ചരിത്രപരമായ പറക്കൽ രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള യുവതികൾക്ക് ആകാശം ഇനി പരിധിയല്ലെന്ന ശക്തമായ സന്ദേശം നൽകി.
"ജീവിതത്തിലെ ഏത് ഘട്ടത്തിലും, അത് ഏത് മേഖലയിലായാലും, സ്ത്രീകൾക്ക് അവർ വ്യത്യസ്തരാണെന്ന് തോന്നരുത്; പകരം, അവർ ചെയ്യുന്നതില്‍ പരമാവധി ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കണം, അവരുടെ സ്വന്തം ശബ്ദം കണ്ടെത്തുക, ബാക്കിയുള്ളവ തനിയെ ശരിയാകും."- അവനി ചതുർവേദി പറയുന്നു.
5. സ്ക്വാഡ്രൺ ലീഡർ ഭാവന കാന്ത്
ബീഹാറിലെ ദർഭംഗയിൽ ജനിച്ച സ്ക്വാഡ്രൺ ലീഡർ ഭാവന കാന്ത് ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയിൽ കമ്മീഷൻ ചെയ്യപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ മൂന്ന് വനിതാ ഫൈറ്റർ പൈലറ്റുമാരിൽ ഒരാളാണ്. ബെംഗളൂരുവിലെ ബിഎംഎസ് കോളജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിങ്ങിൽ നിന്ന് മെഡിക്കൽ ഇലക്ട്രോണിക്സിൽ ബിരുദം നേടിയ അവർ ഐഎഎഫിൽ ചേരുന്നതിന് മുന്‍പ് ടാറ്റ കൺസൾട്ടൻസി സർവീസസിൽ കുറച്ചുകാലം പ്രവർത്തിച്ചു.
2018 മാർച്ചിൽ, മിഗ്- 21 ബൈസൺ സോളോ ചെയ്യുന്ന രണ്ടാമത്തെ വനിതയായി ഭാവന കാന്ത് മാറി. ഒരു വർഷത്തിനുശേഷം, ഡേ ടൈം കോംപാക്റ്റ് മിഷന്‍ ദൗത്യങ്ങൾക്ക് യോഗ്യത നേടിയ ആദ്യത്തെ വനിതാ പൈലറ്റ് എന്ന അംഗീകാരം സ്വന്തമാക്കി. 2020 ൽ നാരി ശക്തി പുരസ്ക്കാര ജേതാവായ ഭാവനയുടെ ’ക്ലാസ് മുറികളിൽ നിന്ന് കോക്ക്പിറ്റുകളിലേക്കുള്ള യാത്ര’ യുവതികളെ സ്വപ്നം കാണാൻ പ്രചോദിപ്പിക്കുന്നവയാണ്.
6. സ്ക്വാഡ്രൺ ലീഡർ മോഹന സിങ് ജിതർവാൾ
രാജസ്ഥാനിലെ ജുൻജുനുവിൽ ജനിച്ച സ്ക്വാഡ്രൺ ലീഡർ മോഹന സിങ് ജിതർവാൾ വ്യോമസേനയിൽ ആഴത്തിൽ വേരൂന്നിയ ഒരു കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ളയാളാണ്. ഇലക്ട്രോണിക്സ് ആൻഡ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷനിൽ ബിടെക് നേടിയ അവർ ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ മൂന്ന് വനിതാ ഫൈറ്റർ പൈലറ്റുമാരുടെ ചരിത്രപരമായ 2016 ബാച്ചിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. എലൈറ്റ് നമ്പർ വണ്ണിൽ ചേരുന്നതിന് മുന്‍പ് മോഹന അഡ്വാൻസ്ഡ് ജെറ്റുകളിൽ 380 മണിക്കൂറിലധികം ഫ്ലൈറ്റ് സമയം ലോഗ് ചെയ്തു.
2024 ൽ, തദ്ദേശീയ എച്ച്എഎൽ തേജസ് പറത്തുന്ന ആദ്യ വനിതാ പൈലറ്റായി മോഹന സിങ് ജിതർവാൾ മാറി. ഇത് ഇന്ത്യൻ വ്യോമയാനത്തിന്റെ മറ്റൊരു നാഴികക്കല്ലായി. അവരുടെ നേട്ടം സ്ത്രീകളുടെ പുരോഗതിയെ മാത്രമല്ല, സ്വന്തം പൈലറ്റുകളിലും സാങ്കേതികവിദ്യയിലുമുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ആത്മവിശ്വാസത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.
7. ഫ്ലൈറ്റ് ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗുഞ്ചൻ സക്സേനയും ശ്രീവിദ്യ രാജനും
1994 ൽ ഗുഞ്ചൻ സക്സേനയും ശ്രീവിദ്യ രാജനും ചേർന്ന് വനിതാ ഐഎഎഫ് ട്രെയിനി പൈലറ്റുമാരുടെ ആദ്യ ബാച്ച് രൂപീകരിച്ച 25 യുവതികളിൽ ഒരാളായി. തങ്ങളുടെ കഴിവ് തെളിയിക്കാൻ അവർക്ക് 1999 ലെ കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിൽ അവസരം ലഭിച്ചു. രണ്ട് യുവ പൈലറ്റുമാരെയും മെഡിക്കൽ സേവനം, ഡ്രോപ്പുകൾ വിതരണം ചെയ്യല്‍, യുദ്ധമേഖലയിലെ പാകിസ്ഥാൻ ഒളിയിടങ്ങള്‍ കണ്ടെത്തൽ എന്നീ ചുമതലകള്‍ ഏല്‍പ്പിച്ചു.
ചീറ്റ ഹെലികോപ്റ്റർ പറത്തിയ അവർ പരുക്കേറ്റ സൈനികരുടെ രക്ഷാപ്രവര്‍ത്തനങ്ങളില്‍ സജീവമായി. ശത്രുക്കളുടെ തുടര്‍ച്ചയായ വെടിവെപ്പിനിടെ അവശ്യ സാധനങ്ങൾ എത്തിക്കുന്ന ജോലികളിലും ഇവര്‍ ഏര്‍പ്പെട്ടു. ഇരുവരുടെയും ധീരമായ ജീവിതം തലമുറകളായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രചോദനമായി തുടരുന്നു.
8. സ്ക്വാഡ്രൺ ലീഡർ മനീഷ പാധി
2023 ൽ മിസോറാം ഗവർണർ ഹരി ബാബു കംഭംപതിയുടെ കീഴിൽ മിസോറാമിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചുകൊണ്ട് ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ എയ്ഡ്-ഡി-ക്യാമ്പ് (എ.ഡി.സി) ആയി സ്ക്വാഡ്രൺ ലീഡർ മനീഷ പാധി ചരിത്രം സൃഷ്ടിച്ചു. ഒഡീഷ സ്വദേശിയായ അവർ 2015 ൽ ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയിൽ കമ്മീഷൻ ചെയ്യപ്പെടുകയും നിരവധി പ്രവർത്തനപരവും ഭരണപരവുമായ റോളുകളിൽ വിശിഷ്ട സേവനമനുഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
പ്രൊഫഷണലിസത്തിനും നേതൃത്വത്തിനും പേരുകേട്ട അവരുടെ നിയമനം ആചാരപരവും തന്ത്രപരവുമായ സൈനിക സ്ഥാനങ്ങളിൽ സ്ത്രീകള്‍ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിൽ ഒരു നിർണായക തീരുമാനം അടയാളപ്പെടുത്തി. സ്ത്രീകൾ ഇന്ന് കോക്ക്പിറ്റുകളിൽ നിന്ന് മാത്രമല്ല, എല്ലാ തലങ്ങളിലും മുന്നിട്ടുനിൽക്കുന്നു എന്നതിന്റെ ശക്തമായ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലായി മനീഷ പാധിയുടെ നേട്ടം നിലകൊള്ളുന്നു.