‘ഡോക്ടർ, എനിക്ക് കുഴപ്പമൊന്നുമില്ല… ഞാൻ ഓക്കെയാണ്..!’. പക്ഷേ, ആ വാക്കുകൾ പറയുമ്പോഴും ഉള്ളിൽ തകരുന്ന ഒരാളായിരിക്കാം അയാൾ.
ഒക്ടോബർ 10 - ലോക മാനസികാരോഗ്യ ദിനം
***
എല്ലാവരോടും ചിരിച്ചു സംസാരിക്കുന്ന ഒരാൾ. കുടുംബത്തിനു വേണ്ടി രാവും പകലും അധ്വാനിക്കുന്ന ഒരാൾ.
ജോലിയിൽ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾ ഭംഗിയായി നിറവേറ്റുന്ന ഒരാൾ.
സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ സന്തോഷത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കുന്ന ഒരാൾ…
പക്ഷേ, ആരും കാണാത്ത ഒരു നിമിഷത്തിൽ അയാൾ ഒറ്റയ്ക്കിരുന്ന് കരയുന്നുണ്ടെങ്കിലോ?
മാനസികമായി തളരുന്ന എല്ലാവരുടെയും മുഖത്ത് അത് പ്രകടമാകണമെന്നില്ല!
നമ്മൾ പലപ്പോഴും മറന്നുപോകുന്ന ഒരു സത്യമുണ്ട്…
"തലച്ചോറിന്റെ ആരോഗ്യവും മാനസികാരോഗ്യവും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു."
നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന സമ്മർദം, ഉത്കണ്ഠ, വിഷാദം, ഉറക്കമില്ലായ്മ, ഏകാന്തത, ജീവിതത്തിലെ ആഘാതങ്ങൾ എന്നിവ നമ്മുടെ ചിന്തകളെയും വികാരങ്ങളെയും പെരുമാറ്റത്തെയും ദൈനംദിന ജീവിതത്തെയും ബാധിക്കാം.
ഇത് ഒരാളുടെ സ്വഭാവദൗർബല്യമല്ല. വെറുതെ പോസിറ്റീവായി ചിന്തിച്ചതുകൊണ്ടുമാത്രം എല്ലാ പ്രശ്നങ്ങളും പരിഹരിക്കാനാവില്ല. മനസ്സ് തളരുമ്പോൾ ഉപദേശം മാത്രമല്ല, മനസ്സിലാക്കലും ആവശ്യമാണ്. ചിലപ്പോൾ വിദഗ്ധസഹായവും ആവശ്യമാണ്.
മാനസികാരോഗ്യം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട സമയമാണോ?
സ്വയം ചോദിച്ചുനോക്കൂ:
• മുന്‍പ് ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ താൽപര്യം കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ടോ?
• ഉറക്കത്തിലോ വിശപ്പിലോ കാര്യമായ മാറ്റങ്ങളുണ്ടോ?
• നിരന്തരമായ ഉത്കണ്ഠയോ അമിതമായ ക്ഷീണമോ അനുഭവപ്പെടുന്നുണ്ടോ?
• മറ്റുള്ളവരിൽനിന്ന് അകന്നുനിൽക്കാനും ആരോടും സംസാരിക്കാതിരിക്കാനും തോന്നുന്നുണ്ടോ?
• ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാനോ ദൈനംദിന കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാനോ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടോ?
ഇവയിൽ ചിലത് ജീവിതത്തിലെ താൽക്കാലിക സമ്മർദങ്ങൾക്കൊപ്പവും ഉണ്ടാകാം. ഇവ മാത്രംകൊണ്ട് മാനസികരോഗമുണ്ടെന്ന് തീരുമാനിക്കാനാവില്ല. എന്നാൽ ലക്ഷണങ്ങൾ തുടരുകയോ ജീവിതത്തെ ബാധിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ വിദഗ്ധസഹായം തേടണം.
മാനസികാരോഗ്യത്തിനായി നിങ്ങൾക്ക് ചെയ്യാവുന്ന അഞ്ച് കാര്യങ്ങൾ
1. ഉറക്കത്തെ അവഗണിക്കരുത്.
ഉറക്കം തലച്ചോറിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിനും ഓർമ്മയ്ക്കും വൈകാരിക നിയന്ത്രണത്തിനും അനിവാര്യമാണ്.
2. ശരീരത്തെ ചലിപ്പിക്കുക.
പതിവായ വ്യായാമം മാനസികസമ്മർദം കുറയ്ക്കാനും മാനസികക്ഷേമം മെച്ചപ്പെടുത്താനും സഹായിക്കുന്നു.
3. ബന്ധങ്ങൾ നിലനിർത്തുക.
ഒറ്റപ്പെടൽ മാനസികാരോഗ്യത്തെ ബാധിക്കാം. മനസ്സുതുറന്ന് സംസാരിക്കുന്നത് ദൗർബല്യമല്ല; അതൊരു ആരോഗ്യകരമായ ശീലമാണ്.
4. സഹായം തേടാൻ മടിക്കരുത്
മാനസികാരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ പരാജയമല്ല. നേരത്തെയുള്ള വിദഗ്ധസഹായം വലിയ മാറ്റമുണ്ടാക്കാം.
5. വിധിക്കാതെ കേൾക്കുക
ഒരാളുടെ വേദന നമുക്ക് കാണാനാകുന്നില്ല എന്നതുകൊണ്ട് അത് ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. ചിലപ്പോൾ, ഒരാളെ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുന്നതുതന്നെ സഹായത്തിലേക്കുള്ള ആദ്യ ചുവടാണ്.
“പോസിറ്റീവായി ചിന്തിക്കൂ” എന്ന ഉപദേശം മാത്രം എല്ലാ പ്രശ്നങ്ങളും പരിഹരിക്കില്ല.
കാരണം, മാനസികാരോഗ്യം ചിന്തകളുടെ മാത്രം വിഷയമല്ല; തലച്ചോറിന്റെ പ്രവർത്തനം, ഹോർമോണുകൾ, ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ, സമ്മർദം, സാമൂഹികസാഹചര്യങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം അതിനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു.
വിഷാദത്തിലായ ഒരാളോട് സന്തോഷിക്കാൻ പറയുന്നതുപോലെയല്ല വിഷാദത്തിൽനിന്ന് പുറത്തുകടക്കാൻ സഹായിക്കുന്നത്. ഒടിഞ്ഞ കാലുള്ള ഒരാളോട് ധൈര്യമായി നടക്കാൻ പറയുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം അസ്ഥി ചേരില്ലല്ലോ!
അതുപോലെ, ചില മാനസിക മുറിവുകൾക്ക് കരുതലും സമയവും ശാസ്ത്രീയമായ ചികിത്സയും ആവശ്യമാണ്. ഓർക്കുക, എല്ലാ വേദനകളും മനഃശക്തികൊണ്ട് മാത്രം അതിജീവിക്കേണ്ടതല്ല; ചില വേദനകൾക്ക് സഹായം തേടുകയാണ് യഥാർഥ ധൈര്യം.
ഒരു കാര്യം കൂടി ഓർക്കുക…
ശരീരത്തിന് മുറിവേറ്റാൽ ചികിത്സ തേടുന്ന നാം, മനസ്സ് വേദനിക്കുമ്പോൾ എന്തിന് അത് മറച്ചുവയ്ക്കണം?
മറ്റുള്ളവർ എന്തു വിചാരിക്കുമെന്ന ഭയത്താൽ സഹായം നിഷേധിക്കരുത്. എല്ലാ പ്രശ്നങ്ങളും പരിഹരിക്കാനായില്ലെങ്കിലും, വിധിക്കാതെ കേൾക്കാനും ചേർത്തുപിടിക്കാനും സഹായം തേടാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും നമുക്കാകും.
ഭാവിയിൽ നാം നേരിടാൻ പോകുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ആരോഗ്യ വെല്ലുവിളി..
ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെ അടിമുടി മാറ്റിമറിക്കുകയാണ്. രോഗനിർണയം മുതൽ ശസ്ത്രക്രിയ വരെ സാങ്കേതികവിദ്യ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരും.
എന്നാൽ ഈ സാങ്കേതിക വിപ്ലവത്തിനിടയിൽ മനുഷ്യരാശി നേരിടാൻ പോകുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളികളിലൊന്ന് മാനസികാരോഗ്യമായിരിക്കാം. ഒറ്റപ്പെടൽ, മാനസികസമ്മർദം, ഉറക്കക്കുറവ്, സാമൂഹികബന്ധങ്ങളുടെ ശോഷണം എന്നിവ മനുഷ്യന്റെ മാനസികാരോഗ്യത്തിന് വലിയ വെല്ലുവിളികളായേക്കാം.
രോഗങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാൻ യന്ത്രങ്ങൾക്ക് കഴിഞ്ഞേക്കാം. പക്ഷേ, മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിലെ ശൂന്യതയും വേദനയും പരിഹരിക്കാൻ സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്ക് മാത്രം കഴിയുമോ?
ഭാവിയിലെ വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ വിജയം രോഗങ്ങളെ ചികിത്സിക്കുന്നതിൽ മാത്രമല്ല, മനുഷ്യന്റെ മാനസികക്ഷേമം സംരക്ഷിക്കുന്നതിലും അളക്കപ്പെടും.
ഒക്ടോബർ 10 — ലോക മാനസികാരോഗ്യ ദിനം
ഈ വർഷത്തെ സന്ദേശം അനുഭവങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോയവരുടെ ശബ്ദം കേൾക്കുകയും അവരുടെ അനുഭവങ്ങളെ യഥാർഥ മാറ്റത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ്.
(Lived Experiences Heard: Real Voices, Real Change.)
ഇന്ന് നമുക്കൊരു പ്രതിജ്ഞയെടുക്കാം.
മാനസികവേദന അനുഭവിക്കുന്നവരെ പരിഹസിക്കില്ല. സഹായം തേടുന്നവരെ ദുർബലരെന്ന് മുദ്രകുത്തില്ല. മനസ്സ് തുറക്കുന്നവരെ വിധിക്കില്ല.
എല്ലാ മുറിവുകളും ശരീരത്തിൽ കാണണമെന്നില്ല. എല്ലാ നിലവിളികളും ശബ്ദമായി പുറത്തുവരണമെന്നുമില്ല. ഭയം വേണ്ട. കുറ്റപ്പെടുത്തൽ വേണ്ട. അവഗണന വേണ്ട. പകരം, കരുതലും ശാസ്ത്രീയ അവബോധവും സമയബന്ധിതമായ സഹായവും ഉണ്ടാകണം.
മനസ്സിന്റെ വേദന മറച്ചുവയ്ക്കേണ്ടതല്ല; മനസ്സിലാക്കപ്പെടേണ്ടതാണ്. ചികിത്സിക്കപ്പെടേണ്ടതാണ്. സഹായം തേടാൻ ആരും ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല.
എഴുത്ത്: Dr Arun Oommen, Neurosurgeon